หว่อง (Wong, 2021) ได้อธิบาย แพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ที่นักการตลาดควรทราบและนำไปใช้งาน ซึ่งแบ่งออกเป็น 9 ประเภท มีรูปแบบการใช้งานดังนี้ 

          1. รูปแบบเสียง (Audio formats) ใช้สำหรับฟังการสนทนาสดในหัวข้อเฉพาะ ธุรกิจสามารถนำสื่อสังคมออนไลน์ในรูปแบบเสียง มาใช้สร้างการรับรู้ ภาพลักษณ์ที่ดี การมีส่วนร่วมกับกลุ่มเป้าหมาย โดยเปิดให้เข้าร่วมรับฟังการสนทนาสด ให้โอกาสสอบถามข้อสงสัย เช่น การใช้งานสินค้าและบริการ การดำเนินกิจกรรมองค์กรและประเด็นอื่น ๆ ข้อใดเปรียบของสื่อสังคมออนไลน์รูปแบบเสียง คือ กลุ่มเป้าหมายสามารถรับฟังและมีปฏิสัมพันธ์กับการสนทนาได้ตลอดเวลา ทั้งขณะอยู่บ้าน ขับรถและทานอาหาร  ตัวอย่างสื่อเช่น คลับเฮาส์ (Club House) ทวิตเตอร์ สเปซ (Twitter Spaces) สปอติหาย (Spotify)

          2. รูปแบบวิดีโอ (Video formats) ใช้สำหรับดึงดูดความสนใจและเพิ่มความตระหนักถึงตราสินค้าของกลุ่มลูกค้าเป้าหมายให้เปลี่ยนจากผู้รับเนื้อหาเป็นผู้ซื้อสินค้าและบริการ ซึ่งการใช้รูปภาพเพียงอย่างเดียวไม่สามารถให้ได้ การเผยแพร่วิดีโอโดยส่วนใหญ่เนื้อหาจะให้ความบันเทิง ความรู้ และสร้างแรงบันดาลใจแก้ผู้ชม ตัวอย่าง TikTok ใช้สำหรับเนื้อหาสร้างความบันเทิงให้แก้ผู้รับชม YouTube ใช้สร้างเนื้อหาให้ความรู้เกี่ยวกับการงานสินค้า ประโยชน์ การศึกษา และ Twitch สำหรับนักเล่นเกมได้แสดงผีมือและเทคนิคในการเล่น

          3. รูปแบบจำกัดระยะเวลา (limited time formats) ใช้สำหรับส่งข้อความหรือเนื้อหาส่วนตัวเป็นการชั่วคราว มีการเผยแพร่ทันทีแต่ผู้คนในวงสังคมออนไลน์จะสามารถดูได้ในเวลาจำกัดภายใน 24 ชั่วโมง (ตามข้อจำกัดการใช้งานแต่ละแพลตฟอร์ม) ผู้อ่านอาจมีข้อสงสัยว่าการเผยแพร่เนื้อหาที่มีระยะเวลาจำกัดจะนำมาใช้กับการตลาดได้อย่างไร ธุรกิจสามารถใช้เปิดตัวสินค้าใหม่
โดยการแจกรหัสส่วนลด การนับถอยหลังกิจกรรมทางการตลาด การประกาศในเวลาที่สำคัญ ตัวอย่าง เช่น การโพสต์วิดีโอขนมปังรสชาติใหม่สำหรับการเปิดร้านใหม่ใน Instagram

          4. รูปแบบกระดานสนทนา (Forum formats) ใช้สำหรับการถามและการตอบคำถามในเว็บไซต์กระดานสนทนาตามหัวข้อ (กระทู้) ที่สนใจ ธุรกิจใช้สำหรับตอบคำถามเกี่ยวกับการใช้งาน ปัญหาและข้อร้องเรียนของลูกค้า เพื่อแบ่งปันประสบการณ์ระหว่างธุรกิจและลูกค้า  ซึ่งหากการตอบข้อซักถามสามารถแก้ปัญหาได้ทันทีจะช่วยเพิ่มประสบการณ์ที่ดีและก่อให้เกิดการซื้อซ้ำ  ตัวอย่าง เว็บไซต์พันทิป ที่แบ่งห้องสนทนาออกเป็นหมวดหมู่ตามความสนใจ อย่างห้องมาบุญครองเป็นห้องสนทนาเกี่ยวกับโทรศัพท์ ผู้เขียนเองเคยตั้งกระทู้เพื่อสอบถามปัญหาการใช้งานเครือข่ายผู้ให้บริการรายหนึ่ง และมีตัวแทนตอบข้อซักถามส่งผลให้ใช้งานโทรศัพท์ได้ตามปกติ  เว็บไซต์เรดดิต (Reddit) เป็นเว็บไซต์ที่อนุญาตให้เจ้าของตราสินค้าตอบข้อซักถามเกี่ยวกับตราสินค้า ได้แก่ ปัญหาการใช้งาน วิธีการใช้งาน การส่งซ่อม  แก่สมาชิกในเว็บไซต์

          5. รูปแบบซื้อขายสินค้าออนไลน์ (Online trading formats) สื่อสังคมออนไลน์บางแพลตฟอร์มมีระบบซื้อขายให้ใช้งาน ธุรกิจสามารถใช้ประโยชน์โดยนำคุณสมบัติดังกล่าวมาขายสินค้าและบริการ เพิ่มเติมนอกจากช่องทางอื่น และยังสามารถเชื่อมโยงข้อมูลกันระหว่างเว็บไซต์ที่มีระบบตระกร้าสินค้าและสื่อสังคมออนไลน์ ตัวอย่าง เฟซบุ๊กมีระบบพิกเซลที่จัดเก็บข้อมูล ประชากรศาสตร์ สถิติการรับชมโพสต์ รับชมสินค้า ซึ่งธุรกิจสามารถนำข้อมูลนั้นมาวางแผนเพื่อสร้างแคมเปญทางการตลาด เปลี่ยนให้ผู้รับชมเนื้อหาหรือสินค้าเป็นลูกค้า นอกจากนี้ยังสามารถนำข้อมูลดังกล่าวมาทำการตลาดแบบย้ำเตือนความทรงจำได้อีกด้วย ตัวอย่างแพลตฟอร์มนี้เช่น เฟซบุ๊ก  อินสตราแกรม ไลน์และพินเทอเรส

          6. รูปแบบถ่ายทอดสด (Streaming formats) นิยมเรียกว่าสตรีม (Stream) เป็นการออกอากาศหรือถ่ายทอดสดผ่านสื่อสังคมออนไลน์ให้ผู้รับชมเนื้อหารับชมพร้อมกันได้เป็นจำนวนมาก การสตรีมบนสื่อสังคมออนไลน์มีหลายวิธี เริ่มจากวิธีการง่าย ๆ โดยใช้โทรศัพท์มือถือ จนถึงการสตรีมแบบสตูดิโอซึ่งมีอุปกรณ์ถ่ายทำและใช้โปรแกรมร่วมอย่างโอบีเอส (OBS) ถ่ายทอดสด การสตรีมยังเปิดโอกาสให้ผู้รับชมมีปฏิสัมพันธ์กับการไลฟ์สด ซึ่งเรียกว่า การตลาดแบบเรียลไทม์ โดยผู้ซื้อและผู้ขายสามารถตอบโต้กันได้ทันที เช่น การสอบถามรายละเอียดสินค้า  การส่งเสริมการขายและการจัดส่ง ตัวอย่างแพลตฟอร์มสำหรับไลฟ์สตรีม เช่น Twitch YouTube. Instagram live rooms Facebook live Tiktok

          7. รูปแบบการค้าระหว่างธุรกิจ (Business to Business formats) เป็นการใช้สื่อสังคมออนไลน์สำหรับเชื่อมต่อระหว่างธุรกิจสำหรับสร้างความสัมพันธ์แบบ B2B (Business to Business) แพลตฟอร์มที่นิยมใช้กัน เช่น LinkedIn เนื่องจากอนุญาตให้เชื่อมต่อระหว่างคู่ค้าและเครือข่ายสำหรับธุรกิจ

          8. รูปแบบปิดหรือส่วนตัว (Private formats)   เป็นการสร้างชุมชนที่ต้องมีการลงทะเบียน คัดกรองและตอบคำถามสำหรับสมาชิกใหม่ก่อนเข้าร่วมชุมชน  อาจจะมีคำถามว่าหากเป็นการส่วนตัวแล้วจะนำสื่อสังคมออนไลน์นั้นมาใช้กับธุรกิจได้อย่างไร  การสร้างกลุ่มเฉพาะส่วนตัวขึ้นมาสามารถคัดกรองผู้มีประสบการณ์และมีความจงรักภักดีในตราสินค้าของธุรกิจ  รวมถึงผู้มีแนวความคิดเดียวกัน ในฐานะผู้ดีแลกลุ่มของธุรกิจจะมีสิทธิ์ตั้งกฏเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับวัตถุประสงค์จัดตั้งกลุ่ม เช่น การประชาสัมพันธ์สินค้าและการคัดกรองสมาชิกป้องกันสแปม นอกจากนี้ยังสามารถเก็บข้อมูลสมาชิกกลุ่ม สำหรับการตลาดผ่านทางอีเมล ตัวอย่างกลุ่มหรือชุมชนส่วนตัวเช่น  discourse, Slack, Facebook Groups

          9. รูปแบบสร้างแรงบันดาลใจ (Inspire formats) ใช้สำหรับค้นหาข้อมูลและค้นหาแรงบันดาลใจ เริ่มตั้งแต่การทำอาหาร การเดินทาง การเรียน การตกแต่งและอื่น ๆ   ธุรกิจสามารถใช้สร้างแรงบันดาลใจให้แก่กลุ่มเป้าหมาย ด้วยการปรับแต่เนื้อหาให้เหมาะสมกับความต้องการ
สร้างประสบการณ์ต่อตราสินค้าและสานต่อไปยังสินค้า แพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ที่สร้างแรงบันดาลใจ เช่น Pinterest, YouTube, Instagram, blog

          ไม่ว่าจะเลือกรูปแบบสื่อสังคมออนไลน์ใดสำหรับสร้างโอกาสทางธุรกิจ ควรมีการประเมินว่าแพลตฟอร์มนั้นเหมาะสมกับธุรกิจหรือไม่ เช่น ธุรกิจท่องเที่ยว ควรใช้ยูทูปและบล็อกสำหรับรีวิวสถานที่ท่องเที่ยวและที่พัก  ธุรกิจอาหารควรใช้อินสตราแกรมสำหรับถ่ายภาพอาหารและแบ่งบันไปยังเฟซบุ๊ก เป็นต้น

อนุศักดิ์ รัตนกนกกาญจน์

Wong, L. (2021). 9 Types of Social Media and How Each Can Benefit Your Business. Retrieved Auguest, 24 2022, form https://blog.hootsuite.co`m/types-of-social-media.